Geduld

Fred Rutten staat voor een bijna onmogelijke klus. Nadat Ronald Koeman afscheid van Feyenoord had genomen, Fred Rutten werd aangesteld, heel veel spelers van Feyenoord in een Oranje shirt erg goed op het WK presteerde, is er bijna sprake van een leegloop. Na Pelle, Janmaat, Martens Indi sluit nu ook Stefan de Vrij de deuren van De Kuip achter zich dicht. In de basisopstelling namen waar ik tot op heden niet veel van gehoord had. Vast en zeker zijn deze nieuwe jongens ook talentvol, want opgeleid op Varkenoord, dan kan je wat. Toch is het voor Fred Rutten een hels karwij om die nieuwe groep, met oude bekenden, nieuwelingen uit de eigen jeugd en ook nieuwe spelers één team te maken. Als Fred Rutten bondscoach was geweest, was hij vast met het elftal een wandeling over het strand bij Hoek van Holland wezen maken. Wellicht is er al een klaverjas competitie opgezet.
Een team ontstaat niet vanzelf. Sommige groepen weten zich op te werken tot een hecht samenwerkingsverband dat topprestaties realiseert; andere groepen vallen ruziënd uiteen voordat de eindstreep –het teamresultaat- zelfs maar in zicht is.

Er zijn verschillende mensen die de fasen in het groepsproces hebben beschreven. Psycholoog Bruce Tuckman is er een van. Tuckman onderscheidt vier fasen van teamontwikkeling:

  • Fase 1: vorm
  • Fase 2: storm
  • Fase 3: norm
  • Fase 4: prestatie

In de eerste fase kennen mensen elkaar nog niet. Omdat er nog geen  onderlinge verbondenheid of intimiteit is, is de aandacht vooral gericht op de centrale persoon: de trainer. Dit is de fase waarin de trainer zijn rol als leider neerzet: in deze fase is het cruciaal dat hij de autoriteit uitstraalt die de leden van hem verwachten. In de situatie waar Feyenoord nu zit, met veel spelers die ingepast moeten worden. Is het wachten op een fase van conflict en chaos, fase 2. Verschillen, irritaties en conflicten tussen teamleden komen aan de oppervlakte omdat elk teamlid zijn standpunten en belangen nastreeft. Het ‘ik’-gevoel is in deze fase veel sterker aanwezig dan het ‘wij’-gevoel. Dat leidt soms tot openlijke conflicten en meningsverschillen. Ook worden in deze fase de contouren van groepsrollen (zwarte schapen, leiders) duidelijk. In welke mate dit gebeurd, of het proces ook uit de bocht vliegt, is ook afhankelijk van de mate waarin de trainer zijn rol in de eerste fase gepakt heeft. Als dit achter de rug is worden  de groepsnormen duidelijker. Zullen teamleden hun rol als teamlid beginnen te accepteren. De samenwerking komt op gang en de manier waarop mensen samenwerken wordt expliciet of impliciet vastgelegd. Ieder teamlid wordt zich er meer en meer van bewust dat hij de anderen nodig heeft om resultaten te bereiken. Losse individuen transformeren zich in teamspelers. In deze fase is er een grote betrokkenheid bij elkaar en bij de teamdoelen. Teamleden communiceren open met elkaar, spreken conflicten uit en voorzien elkaar van constructieve feedback. Deze laatste fase bereikte Koeman in de tweede helft van de laatste competitie.

Teamvorming is in de visie van Tuckman geen lineair proces waarin de fasen successievelijk worden doorlopen. Door allerlei factoren (nieuwe spelers, blessures, invallers) kan een goed functionerend team weer terugvallen in een vorige fase. Soms zijn de verschillen zó groot of de voorwaarden zo slecht dat het team de prestatiefase niet eens bereikt.

Rutten kan dus eigenlijk weer opnieuw beginnen. Het is niet logisch te verwachten dat hij kan starten op de plek waar Koeman gestopt is. Een groepsproces kost tijd, vraagt geduld. Het vraagt ook om structuur, duidelijkheid en transparante communicatie en een technische staf die de lijnen duidelijk maakt. Het vraagt niet om overspannen reacties van de buitenwacht en dit geldt voor elk team, binnen elke sport, op elk niveau.
bb626e97a7951f86074965ba39be94a8_702_300_crop

Advertenties

4 gedachtes over “Geduld

  1. Klopt helemaal Bert. Ik hoop als Ajax supporter dat Feyenoord hier weer uit krabbelt en in de competitie om de bovenste plekken mee gaat doen. Ik heb geen haat tegen Feyenoord, eerder respect.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s