Concentreer je toch eens!

“Ellen van Dijk rijdt als een natte krant” kopte De Stentor vanochtend. Ellen van Dijk, de gedoodverfde favoriet voor goud op het WK tijdrijden, viel keihard van haar voetstuk. De hoosbui die haar ten deel viel op het eind van haar rit, deed daar amper nog iets aan af. Van Dijk zelf zei na afloop dat zij de hele race vol twijfel en vragen zat. Nu is twijfel zelden een goede raadgever als je perse iets wil bereiken. Dat zij tijdens de race met andere dingen bezig was dan gewoon keihard fietsen zegt ook iets. De focus op de race was niet optimaal. Of dit komt doordat de val van de Rabo ploeg enkele dagen daarvoor meespeelde, of het feit dat ook nu, dezelfde rotonde genomen moest worden. Je weet het niet. Concentreren is makkelijker gezegd dan gedaan.

concentratie

 

Zorg maar eens dat je op het juiste moment scherp bent. Soms is dat je afsluiten voor alles, geconcentreerd op maar een ding, bijvoorbeeld de bal. Soms ook betekent dit je wat minder afsluiten, letten op je medespelers, maar je afsluiten voor het geschreeuw vanaf de tribune. Soms ook moet de aandacht naar binnen gericht zijn; om tot rust te komen is het concentreren op je ademhaling gewenst. Kortom, concentreer je eens is een vage uitdrukking. Als coach kan je beter iets zeggen over de manier waarop de speler zich zou moeten concentreren, of waarop. Een keeper die een terugspeelbal zou kunnen krijgen, zou zich wellicht op andere dingen moeten focussen dan op het moment dat hij een vrije trap tegen krijgt. Iemand die bij een volleybal wedstrijd moet serveren, zal zijn aandacht anders richten dan de speler die even later de set-up krijgt en de bal langs het blok moet slaan.

Concentratie kent eigenlijk een viertal aspecten:

– selectiviteit
– capaciteit
– alertheid
– flexibiliteit

Met selectiviteit bedoel ik, het specifiek richten van je aandacht op prikkels uit je omgeving. Het is onmogelijk om alle prikkels die wij tot ons krijgen te verwerken, wij maken dus een selectie. Waar het dan om gaat is je te richten op de juiste prikkels. Een jeugdspeler die uitsluitend let op wat zijn vader langs de lijn schreeuwt, let mogelijk niet op het spel. Zoals ik eerder al aangaf krijgen wij elk moment enorm veel prikkels op ons af, sommige zijn relevant voor de uitvoering van de taak, andere totaal niet. De schreeuwende vader langs de lijn, is totaal niet relevant. Als zijn zoon die prikkels zou kunnen negeren, blijft er capaciteit over om zijn aandacht op te richten. De keeper die een strafschop tegen krijgt, zou zich kunnen richten op degene die de strafschop neemt. De aanvaller in het volleybal, richt zich op de set-up, maar zal ergens, gedurende de balbaan zijn aandacht toch echt ergens anders op moeten richten. Eigenlijk moet hij vooraf al gezien hebben wat er aan de andere kant van het net gebeurd. Om al die wisselende prikkels te kunnen verwerken is capaciteit nodig. Bij alertheid heb ik het eigenlijk over de inspanning die je moet verrichten om ook die prikkels die je nodig hebt op te pakken. Je kan je waarschijnlijk wel voorstellen dat dit lastiger wordt naar mate te vermoeider bent. Soms moet je de concentratie ook gedurende een langere tijd volhouden. Meestal is het niet mogelijk je de hele wedstrijd te concentreren. Hier moet je als coach ook rekening mee houden. Overvoer je spelers dan ook niet met informatie. Ga het niet hebben over die dingen waar je tijdens de training nog geen aandacht aan hebt besteed. Ook een coach moet leren focussen. Tot slot hebben we dan nog de flexibiliteit. Soms zal de aandacht gericht moeten zijn op een aspect, soms op meerdere aspecten. Soms ook zal de aandacht naar binnen gericht moeten zijn (let op je ademhaling) soms ook naar buiten (je medespelers).

De Amerikaanse sportpsycholoog heeft dit in een mooi schema weer gegeven:

 

Nideffer 2 (1)

De aandacht kan dus op vier verschillende manier gericht zijn:

1. Extern – Breed
Je bent je bewust van jouw omgeving; je vangt veel prikkels op. De voetballer heeft       op deze manier overzicht, kan posities inschatten, weet waar iedereen staat.

2. Extern – Smal
Je bent je bewust van een klein deel van jouw omgeving, daar richt je ook de
aandacht op. De keeper die bijvoorbeeld de achterbal moet nemen, richt zich op het
trappen van de bal. Je zoomt dus in op een detail.

3. Intern – Breed
Je scoopt is breed, maar je richt je aandacht op jezelf. Een vraag die hierbij zou horen is “Wat moet ik nu doen, in deze situatie”, het gaat dus over tactiek. Slaat de aanvaller in het volleybal de bal vol langs het blok of speelt hij een plaatsbal. Ook het visualiseren, alsof je de film afdraait in je hoofd valt hieronder.

4. Intern – Smal
Je probeert alle afleiding te vermijden, je bent volledig gericht op een ding. Om tot rust te komen is het bijvoorbeeld goed om je op je ademhaling te concentreren. Ook als je iets aan het leren bent, is het goed om te volledig om de lesstof te focussen. Het gebruik van sleutelwoorden past hier ook in.

Concentreer je toch eens, makkelijker gezegd dan gedaan.

 

 

Advertenties

4 gedachtes over “Concentreer je toch eens!

  1. Interessant verhaal. Mijn zoon Hidde (8) heeft ook wel eens concentratieproblemen op school. Hij omschreef het zelf als volgt: “Iedere keer als andere kinderen buiten spelen, gaan mijn gedachten ook naar buiten. En ze willen dan niet weer terug in het laatje in mijn hoofd.” Daar zijn dus nog stappen te maken…

    Like

    • Mooie reactie Peter, dank je wel! Ik vind dit ook wel heel mooi beschreven door Hidde! Ik denk dat het hem vanzelf gaat lukken om die gedachten weer in dat laatje te krijgen. Vertel hem maar; ik heb soms nog steeds wel moeite om die gedachten terug in mijn laatje te krijgen. Ik heb gewoon een brede belangstelling en soms zijn ideeën zo leuk dat het zonde is om ze weg te stoppen!

      Like

      • Haha! Zal ik hem zeggen. Dat brengt je dichterbij je ontwikkeling tot een universeel persoon. Laten we de laatjes af en toe maar eens flink open gooien!

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s