Pieken

Na het bezoek aan een lezing van Ronald Naar, het moet ergens eind jaren ’90 van de vorige eeuw geweest zijn, ben ik gevaccineerd door het bergbeklimmen. De manier waarop Naar wist te vertellen over zijn passie, de manier ook waarop hij een beklimming planmatig, bijna wetenschappelijk aanpakte, intrigeerde mij enorm. Naar schrijft in zijn boek over de beklimming van de K2, dat hij nooit zonder uitgekiend plan de vele tientallen beklimmingen zou hebben overleefd. Hij deed vooraf aan data analyse, literatuuronderzoek, maakte risico analyses, organiseerde trainingsbeklimmingen. Op basis van het plan dat hij opstelt zoek hij zijn team bij mekaar. Naar houdt met zijn expeditieleden een kennismakingsgesprek en spreekt met enkele klimmers nog extra trainingsbeklimmingen af. Hij zoekt verder bewust jongere klimmers, waarmee hij ook aan talentontwikkeling lijkt te doen. Het beklimmen van de K2 zal voor een aantal klimmers echt buiten hun comfortzone zijn, maar zonder uitdaging geen topprestatie.

Wat heeft voetballen nu met de beklimming van de “Killer Mountain’ te maken zou je zeggen. Waarom moet ik nu aan mijn held Ronald Naar denken als ik het heb over ons voetbalelftal? Dit seizoen speelt ons team in de 4e divisie van de KNVB. Op één na heeft geen enkele speler eerder op dit niveau gespeelt. Voor velen van ons ligt het niveau in de 4e divisie buiten hun comfortzone. Een leeftijdscategorie omhoog, maar tegelijkertijd van de 1e klasse C-jeugd naar de 4e divisie B jeugd is een hele stap. Dit seizoen is het belangrijk om ons te handhaven op 4e divisie niveau. Het ziet er nu naar uit dat wij de na competitie gaan spelen en dat er op dat moment gepiekt moet gaan worden.

02-chinese-side-k2_1600

Horen wij wel op dit niveau thuis? Zijn wij wel goed genoeg? Waarom zou het ons dan wel lukken? Nog voordat wij begonnen zijn zien wij al beren op de weg. bedenken wij redenen waarom het niet zal gaan lukken. In gedachten zie je jezelf al falen en wat zullen anderen daar dan wel niet van vinden? Gedachten die afleiden van wat belangrijk is om te slagen, een juiste uitvoering.  Als wij denken dat het niet gaat lukken, dan zal je zien dat het ook vaak niet lukt. Als Ronald Naar, tijdens de beklimming van de K2 gaat denken dat het hem niet zal gaan lukken, als hij geen vertrouwen heeft in zijn ploeg, de klimmers geen vertrouwen zouden hebben in elkaar, dan gaat het behalen van de top niet lukken.

Sleutel tot succes is taakgericht denken. Belangrijk is dat je de doelen onder eigen controle houdt. Het enige waarover je controle hebt zijn je eigen vaardigheden. Als de doelen op dat terrein helder zijn, je moet er wat voor doen, maar ze zijn haalbaar, ontstaat er op dat gebied geen twijfel meer. Hierdoor zal het zelfvertrouwen groeien en zal je gaan denken dat alles mogelijk is. Je gedachten schieten voorbij de nacompetitie. Je focust je op de nacompetitie, het piekmoment. Ook tijdens de beklimming van de K2 konden de klimmers niet anders doen dan taakgericht denken; de uitvoering moest goed zijn. Dat was het geen zij konden controleren. Het weer had men niet onder controle tijdens de beklimming. Dat een klimmer tijdens de tocht geraakt wordt door een steen, was niet te voorzien. De keuze om tijdens slecht weer wel of niet een toppoging te ondernemen natuurlijk wel. In zijn boek over de beklimming van de K2 benadrukt Naar dat het zelfs als je alles goed hebt voorbereid, iedereen goed getraind is, het fout gaan, een lawine heb je niet echt onder controle. Ook ons team komt in situaties die wij niet onder controle hebben. Wij kunnen te maken krijgen met een slecht fluitende scheidsrechter. Wij kunnen ook spelen tegen een team dat toch echt niet wil verliezen en de wedstrijd desnoods hard wil spelen. Tijdens de diverse beklimmingen beschrijft Naar regelmatig dat het soms tegenzat. Na een tegenslag was het altijd zaak om de focus weer terug te brengen naar waar het om ging, de beklimming en op hoe dat tot een goed resultaat gebracht moest worden. De problemen die spelen uitpraten, ze een plaats geven en de focus weer op waarom ze op die berg waren.  Eigenlijk zou het zo moeten zijn dat je hoofd op elk moment leeg is, zodat je op elk moment een piekprestatie zou kunnen leveren.

Doelen stellen

Doelen stellen waarover je geen controle hebt leidt tot frustratie. Ook de klimmers van de K2 hadden te maken met situaties waarover zijn geen controle hadden. Een hoogtestorm is frustrerend, je kan niet klimmen of erger soms, je kan niet afdalen en moet langer dan gewenst in de Zone des Doods verblijven.
Doelen moeten uitdagend zijn. De uitdaging moet ook niet te groot zijn. Stel dat Ronald Naar met, alle respect de dames uit het plaatselijk woon- zorgcentrum  de K2 zou willen beklimmen, zou de uitdaging wel eens te groot kunnen zijn. Als wij met ons team hadden gesteld dat wij voor het kampioenschap in de 4e divisie zouden moeten gaan, kunnen wij dat doel op de eerste plaats nooit onder eigen controle krijgen, op de tweede plaats zou ook die uitdaging wel eens te groot kunnen zijn. Belangrijk is dat je ook ergens deadlines stelt. Wanneer zou je deze doelen behaald willen zien en hoe ga je dat realiseren?

Jezelf lichamelijk onder controle houden

Bij de beklimming van een berg als de K2 is het strikt noodzakelijk dat de klimmer kan klimmen, dat hij de techniek beheerst. Een fout is op die hoogte direct fataal. Om de top te halen moet de uitvoering perfect zijn. Ook voor ons team is de uitvoering belangrijk. Om straks te pieken, is de uitvoering zelfs belangrijker dan het resultaat. Voor ons is een fout niet fataal, wij kunnen oefenen. Om te zorgen dat de uitvoering op orde is, liet Naar zijn wat minder ervaren klimmers niet direct boven de 8000 meter klimmen, de lagere toppen, daar moest op geoefend worden. Onder minder moeilijke omstandigheden moest de uitvoering goed zijn. Daarom ook zijn voor ons team de oefenwedstrijden tegen soms minder sterkere tegenstanders belangrijk. Toch zullen ook wij, net als de minder ervaren klimmers, uit onze comfortzone moeten treden om op termijn op een hoger niveau potten te kunnen breken.

Verbeelding en Visualiseren. 

Verbeelding gebruik je eigenlijk als aanvulling aan de fysieke training. Je beeld je in dat een beweging uitvoert, in je gedachten. dus eigenlijk zonder dat je de beweging daadwerkelijk uitvoert. Het blijkt dat je spieren op dat moment je lichaam ook echt aan de slag is. De hersenen slaan op wat er op dat moment gebeurd. Het bijzondere hieraan is dat je tijdens de verbeelding geen fouten maakt; je kan je inbeelden dat je foutloos speelt. Tijdens het feitelijk, fysiek uitvoeren van een beweging, worden fouten in de beweging ook opgeslagen. Hoe scherper het beeld dat je hebt van de beweging, hoe beter het gaat. Ook is het belangrijk dat je in staat bent om de uitvoering in je hoofd te controleren.Als je de situatie in je hoofd ook kan aanpassen, dan zal het effect later in de praktijk ook beter zijn. Verder maakt ook het perspectief uit; zie jij jezelf bewegen, kijk je als het waren als iemand anders naar je eigen beweging of kijk je door je eigen ogen. Ervaar jij ook de beweging. Bij visualiseren gaat het eigenlijk alleen op het plaatje in je hoofd. Bij verbeelden haal je emoties bij het plaatje naar boven, je probeert fysiek te voelen wat je in werkelijkheid voelt. Je kunt misschien zelfs het publiek horen op het moment dat je jezelf verbeeldt dat je in de wedstrijdomgeving staan. Of Ronald Naar dit ook gebruikte in de voorbereiding op zijn expedities, weet ik niet. Wij kunnen het hem ook helaas niet meer vragen. Bij ons team gebruiken wij dit in ieder geval niet. Toch zou je kunnen voorstellen dat het ook hier zou kunnen helpen. Het nemen van een vrije trap, de corner, de strafschop, maar ook de handelingen van een keeper. Het zou de moeite waard zijn om hier mee aan de slag te gaan.

Focussen

Focus is eigenlijk, net als aandacht een element van concentratie. Ronald Naar zegt hier in zijn boek over de beklimming van de K2 het volgende over:

“Morgen bereiken wij de voet van de Berg der Bergen. Dan wordt het serieus. Vanaf dat moment zal ik geen ogenblik mijn concentratie mogen laten verslappen. Geen minuut, geen seconde zelfs.”

Concentratie kent eigenlijk een viertal aspecten:

– selectiviteit
– capaciteit
– alertheid
– flexibiliteit

Met selectiviteit wordt bedoeld, het specifiek richten van je aandacht op prikkels uit je omgeving. Het is onmogelijk om alle prikkels die wij tot ons krijgen te verwerken, wij maken dus een selectie. De mannen tijdens de beklimming van de K2 moesten zich richten op de uitvoering. Waar ga ik om hoog, waar zet ik mijn voet. Als zij voortdurend van het uitzicht zouden genieten zou fataal kunnen zijn. Waar het dan om gaat is je te richten op de juiste prikkels. Als een speler uit ons team uitsluitend let op wat zijn vader langs de lijn schreeuwt, let hij mogelijk niet op het spel. Wij krijgen elk moment enorm veel prikkels op ons af, sommige zijn relevant voor de uitvoering van de taak, andere totaal niet. De schreeuwende vader langs de lijn, is totaal niet relevant. Als zijn zoon die prikkels zou kunnen negeren, blijft er capaciteit over om zijn aandacht op te richten. De keeper die een strafschop tegen krijgt, zou zich kunnen richten op degene die de strafschop neemt. De aanvaller in het volleybal, richt zich op de set-up, maar zal ergens, gedurende de balbaan zijn aandacht toch echt ergens anders op moeten richten. Eigenlijk moet hij vooraf al gezien hebben wat er aan de andere kant van het net gebeurd. Om al die wisselende prikkels te kunnen verwerken is capaciteit nodig. Bij alertheid heb ik het eigenlijk over de inspanning die je moet verrichten om ook die prikkels die je nodig hebt op te pakken. Dit steeds weer schakelen is erg vermoeiend . Soms moet je de concentratie gedurende een langere tijd volhouden. Robald Naar benoemd een moment waarop de concentratie optimaal moet zijn. Toch kan ik mij bijna niet voorstellen dat hij dit, tijdens de gehele beklimming kan volhouden. Meestal is het niet mogelijk je bijvoorbeeld de hele wedstrijd te concentreren. Hier moet je als coach rekening mee houden. Overvoer je spelers dan ook niet met informatie. Ga het niet hebben over die dingen waar je tijdens de training nog geen aandacht aan hebt besteed. Ook een coach moet leren focussen. Tot slot hebben je dan nog de flexibiliteit. Soms zal de aandacht gericht moeten zijn op één aspect, soms op meerdere aspecten. De mannen van de K2 expeditie moesten zich richten op het klimmen, maar soms ook op de medeklimmers. Ook voor ons team geldt dat soms de aandacht naar binnen gericht moet zijn (let op je ademhaling) maar soms ook naar buiten (je medespelers).

Gedachtentraining

Tijdens de beklimming van de K2 zegt een van de expeditieleden:
“Wij hebben vandaag de grootste moeilijkheden gehad, toch wel heel moeilijk. Losse sneeuw of losse stenen. Bijna niks om tussen zekeringen te leggen. Afijn, dit maakt het ook interessanter. Ik zal wel de laatste zijn die zal klagen. Wij moeten hard werken, maar wij hebben de, hoe zeg je dat, de trots om de route aangelegd te hebben. Dat is voor mij in ieder geval heel belangrijk.”

Ondanks de moeilijkheden die ze trotseren, zijn zij trots op wat ze presteren. Het gaat hier dus nog niet eens over de topbeklimming.  Als de klimmers van de K2 halverwege de berg zouden denken dat het hen niet zou lukken, als er niets was om trots op te zijn, dan zouden zij de top van de K2 nooit hebben bereikt.

Bij gedachtetraining kan je denken aan zelfspraak maar ook rationeel emotieve therapie zou een optie zijn. Waar het om gaat is het ombuigen van negatieve, prestatie- belemmerende gedachten naar positieve, prestatie – bevorderende gedachten.
Ook voor ons team geldt dat wij geen wedstrijd goed zullen spelen als wij vooraf al denken dat het niet zal lukken. Ook voor ons geldt dat wij geen goede wedstrijd zullen spelen als wij de spreekwoordelijke beren op de weg zien.

Op tot een topprestatie te komen is het noodzakelijk dat jij je goed kan concentreren, dat je het juiste spanningsniveau hebt, dat je zelfvertrouwen hebt en dat je gemotiveerd bent die topprestatie ook te leveren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s