Alles voor het geld

In 1954 werd het profvoetbal ingevoerd. Op 14 augustus 1954 begon het profvoetbal met de wedstrijd Alkmaar ’54 tegen Venlo. Hiermee was,  een jarenlange discussie, in en rond de KNVB beëindigd over het wel of niet betalen van voetballers. De KNVB wilde hiervan niet weten, omdat de bond meende dat de sport zou verloederen als er geld in het spel kwam. Inmiddels weten niet beter. Inmiddels is voetbal een markt geworden waar de remmen volledig los zijn. Sinds het Bosman Arrest lopen de salarissen pas echt toren hoog op en lijkt het geen grens aan wat mogelijk is. Het is vergelijkbaar met de wapenwedloop. Als je denkt dat met een salaris toch echt de grens aan wat mogelijk is bereikt is, dan doet iemand anders daar nog een schepte bovenop. De man die in Europa toezicht moet houden op dit alles, de Belg Yves Leterme, zei laatst in een interview dat hij niet geloofd dat het eind hiervan al in zicht is.

Achterlopen
Nu loopt ons land op dit terrein, in het betaald voetbal, mijlenver achter. Wij lopen op het gebied van betalen van spelers zó ver achter dat je serieus de vraag kan stellen of wij dit ooit nog kunnen repareren. Wedstrijden in de Champions League worden ook pas leuk om naar te kijken ná de poulefase, als het kaf van het koren is gescheiden. Toch verdiend de derde reserve doelman van de nummer een ná laatst van de eredivisie, las ik laatst, nog een redelijk modaal salaris. De Balkenende norm is in de top van het Nederlandse voetbal, in geen velden of wegen te bekennen. Een gemiddelde eredivisiespeler verdiende in 2016 een ‘karige’ € 266.000,-. Even ter vergelijking, het salaris van de minister-president is € 157.287 inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Rutte heeft dus echt het verkeerde vak gekozen, maar even zonder gekheid. Dit, gemiddelde, salaris staat in geen verhouding tot de bedragen die de Europese topclubs betalen, maar is werkelijk buiten proportioneel als je het vergelijkt met het salaris van Rutte en de verantwoordelijkheden die het besturen van een land met zich meebrengen.

Nu kom ik zelf niet uit het voetbal en dat cultiveer ik ook graag, maar loop er nu toch ook al wel weer een tijdje rond. Het schijnt dat in het amateurvoetbal, officieel niet betaald schijnt te worden maar officieus wel degelijk. Een soort staatsamateurs avant la lettre. Even googelen leverde op dat, “de toppers bij IJsselmeervogels (2006)  zo’n zo’n € 25.000 – € 30.000,-  verdienen, zonder premies.  Met premies kant dit nog oplopen tot een paar honderd euro per behaald punt. In dezelfde discussie komt ook naar voren dat veel  verenigingen werken met premiestelsel. Zo werd een vereniging, op 1e klasse niveau, aangehaald waar spelers, in 2006, € 150,- per punt kregen. Bij winst, levert dat slordige    € 450,- per speler op. Dit kan voor een vereniging, bij een goed seizoen, behoorlijk in de papieren lopen. Hoewel het ook hier eigenlijk een kwestie is van aanhaken of afhaken, zijn er nog steeds verenigingen die principieel tegen het betalen van spelers zijn.

Motivatie principes
Persoonlijk vind ik een winstpremie een perverse prikkel. Een financiële beloning werkt, heel goed zelfs, maar er zit een beperkte houdbaarheid aan.  Echter, intrinsieke motivatie, iets echt vanuit jezelf willen, wordt hierdoor ondermijnd. Daarnaast werkt deze vorm van belonen zolang je ook wint. Zodra je verliest en meerdere wedstrijden op rij verliest, werkt deze prikkel minder en dooft vervolgens uit. Al die voetballers zijn ooit gaan voetballen omdat ze voetbal zo machtig leuke sport vonden. Zij waren intrinsiek gemotiveerd om te voetballen. Dat deden ze op straat, op het veldje in de wijk en bij de club. Elke seconde dat ze maar tijd hadden moest er gevoetbald worden. De financiële prikkel is een extrinsieke motivatie. Wij spreken dan van een gecontroleerde motivatie. Het past binnen het stramien van straffen en belonen. Sommige teams kennen, naast de winstpremie, ook afspraken over het weer inleveren, of betalen van een boete bij tegen doelpunten of het verliezen van de wedstrijd. Zo’n extrinsieke motivatie werkt, zolang de voorwaarde waarop er betaald wordt ook behaald wordt. Zodra er verloren gaat worden en zeker als dit meerdere keren, achter elkaar gebeurd, dan werkt de prikkel niet meer. Sterker, er is een risico dat de externe motivatie de oorspronkelijke intrinsieke motivatie, namelijk plezier in het voetbal heeft verdrongen. Dit leidt tot stress. Voetbal is plots niet zo leuk meer omdat er niet betaald wordt. Zolang het wel lukt, zit is er ook een risico aan dat verzadiging. Wil de financiële prikkel blijvend werken, wil je voorkomen dat spelers weg gaan naar verenigingen die beter ‘betalen’ dan zal je mee moeten, dan zal je de winstpremie periodiek moeten verhogen en zich zelf versterkend systeem.

Wat werkt wel?
Wil je mensen, in algemene zin, maximaal motiveren dan zal je moeten zorgen dat de ander het gevoel hebben dat zij
– mee mogen beslissen (autonomie)
– de gegeven opdracht, taak, ook aan kunnen (competentie)
– een aantal, bij hen betrokken, mensen binnen het team hebben, dit kunnen medespelers, de trainer, de leider zijn (relaties)

Voor een trainer is het dus belangrijk dat hij zijn regels niet oplegt maar hierover met zijn spelers in gesprek gaat. Wat zijn de doelen en zijn deze doelen ook haalbaar? In hoeverre hebben wij dit onder eigen controle? Tot slot zijn relaties binnen een team belangrijk. Een trainer-coach, de leider, moet zich realiseren dat er meer is dan de training en de wedstrijden. Als je dan toch geld wil uitgeven, investeer hier dan in. De spelers moeten gezamenlijk, met de trainer afspraken maken over wat er voor nodig is om de doelen die afgesproken worden ook te behalen.

Wil je, tot slot, dan toch echt betalen, misschien moeten wij dit dan onafhankelijk maken van het winnen of verliezen van wedstrijden? Hierdoor maak je het voor de penningmeester ook beter te begroten.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s