De sleepnetmethode

Laatst kreeg een verhaal te horen dat een plaatselijke vereniging langs de lijn ouders had benaderd met de vraag of hun kind niet bij hun vereniging wilde spelen. Nu is ronselen geen nieuw woord in de Van Dale, dus helemaal nieuw is dit gedrag ook niet. Wat voor mij wel nieuw was, was de leeftijd van de kinderen. Het betroffen kinderen jonger dan 6 jaar. Kinderen die dus net op de kleuterschool zaten. Vroeger, ik ben al op leeftijd, mochten kinderen pas een sport kiezen nadat zij hun zwemdiploma’s hadden behaald. Deze kinderen worden al benaderd door clubs op het moment dat ze net kunnen watertrappelen.

Waarom kinderen überhaupt gaan sporten? 

Op de eerste plaats, omdat de ouders vinden dat het doen van een sport goed is voor de sociale ontwikkeling van het kind. Het zijn niet zelden de ouders die de sport kiezen. Soms gewoon omdat het logistiek handig is. Pa en Ma zitten ook op korfbal. Kinderen kiezen soms ook een bepaalde sport omdat vriendjes of vriendinnetjes deze sport ook beoefenen. Kinderen kiezen soms ook voor een bepaalde sport, gewoon omdat ze de sport leuk vinden. Kinderen benoemen verder zelf nog als reden, dat plezier enorm belangrijk is, dat ze iets willen doen waar ze goed in zijn, wat ze leuk vinden. Ook wordt fit zijn of worden en in vorm blijven genoemd. Kinderen benoemen niet dat ze willen winnen en al helemaal niet dat ze later in het betaald voetbal willen spelen. Ouders vinden winnen enorm belangrijk en zijn bezig met de carrière van hun kind. Ik hoorde laatst een trainer zeggen dat er ook wel ouders zijn die BVO geil zijn. Ouders die het over niets anders hebben dan hoe hun zoon de tweede Ronaldo gaat worden.

Waarom scouten clubs op die jonge leeftijd?

In een artikel uit 2011 geeft Ajax scout Jan van der Lee aan dat zij niet alleen scouten bij de D,E en F pupillen maar ook bij de mini’s van vijf en zes jaar. Van der Lee stelt dat je op die hele jonge leeftijd best kan zien of iemand profvoetballer kan worden. “Maar,” zo gaat van der Lee verder “Er kan nog van alles gebeuren!” Deze Ajax scout komt dan met een aantal redenen waardoor een talent toch geen profvoetballer gaat worden. Hij heeft het dan over de mentaliteit en de ambitie, die is toch lastig te beoordelen. Ik heb het even twee keer moeten lezen. Ajax scout al kinderen op een leeftijd van 5 á 6 jaar en heeft het dan over mentaliteit en ambitie. Van der Lee vertelt, min of meer ter geruststelling dat hij vindt dat kinderen niet   te snel moeten verpoten. Laat ze in de eigen omgeving opgroeien, dan kunnen ze 1 dag in de week bij Ajax komen trainen. De senior scout van ons Piet de Visser geeft aan dat er op die jonge leeftijd nog zoveel onzekerheden zijn. Inspanningsfysioloog  Verheijen benoemt, als enige een ander risico, namelijk ontwrichte gezinnen. Papa rijdt met zoon het hele land door, maar voor de muziekles van dochter is dan geen tijd.
“Een kind moet zich eerst ontwikkelen als mens, daarna pas als voetballer.”

Ajax en eigenlijk alle BVO’s scouten al op hele jonge leeftijd. Iedereen doet het, dus je moet mee. Er is binnen dit zichzelf versterkend systeem helemaal niemand die zegt, waar ben ik in Godsnaam mee bezig. Ze moeten wel want ook internationaal gebeurd het. Er ontstaan een soort mensenhandel met wel hele jonge kinderen. In hoeverre kunnen wij het bij 5 en 6 jarige hebben over mentaliteit en ambitie? Als ik even terugdenk aan die ouders langs de lijn, zou ik denken aan de mentaliteit en ambitie van juist die ouders. Zij zijn het die hun kind in een shirt van Ajax, Feyenoord, PSV of Vitesse zien spelen en heel misschien in het shirt van Barcelona of Real Madrid.

Waarom is het werkelijk onzinnig om zo jong te scouten?

Voetbal is een open skill sport. Veel vaardigheden, zoals techniek, inzicht, kracht, motoriek, mentaliteit, moeten zich steeds aanpassen aan de omstandigheden, zoals medespelers, tegenstander, ruimte, materiaal. Al die variabelen maken het ontzettend moeilijk om een voorspelling te doen of een kind van, laten we zeggen 6 á 7 jaar over een jaar of 10 de allerbeste is. Het gaat om kinderen die nog niet in hun puberteit zitten en waarvan de ontwikkeling op vele facetten nog een groot vraagtekens is. Scouts in Nederland zoeken nog steeds heel vaak naar kinderen die qua vaardigheden boven hun leeftijdsgenoten uitsteken. Hiermee is helemaal niets gezegd over de vraag of deze kinderen ook jaren later de top gaan halen. In sporten als hockey en tennis zijn ze hier al veel verder in, maar in ons land doen wij nog vaak net alsof er in 100 jaar niets is veranderd. Een gezegde als vroeg rijp, vroeg rot gaat helaas nog vaak op. Alleen dat al is een streep door de rekening van veel ouders en is slecht nieuws voor veel scouts. Want hoe zinvol ben je dan bezig? Dit gaat nog verder. Uit onderzoek van o.a. Brouwers en Martindale is gebleken dat sporters die als kind tot de beste behoorde, als senior maar al te vaak middelmatige senioren werden. Bij de Olympische Spelen in Rio bleek dat de meerderheid van de medaillewinnaars als kind niet echt opvielen. In ons land bereikt zo’n 4% van de jeugdspelers, uit de jeugdopleiding van de BVO’s een eerste elftal, waarvan vrijwel niemand het uiteindelijk schopt tot een vaste waarde. Van alle spelers die door PSV in de afgelopen 10 jaar zijn gescout heeft er slechts 1 het eerste elftal bereikt. Eigenlijk een vrij zinloze exercitie dus. De vraag is waarom gebeurd dit dan nog? Bij onze buren scouten ze geen hele jonge kinderen meer. Wel hebben ze zo’n vierhonderd regionale talentencentra opgezet, waar kinderen tussen 11 en 15 1x per week kunnen trainen, verder blijven ze gewoon bij de eigen club. In Duitsland gebeurt het dus vanaf de jeugd, de pupillen worden zo goed als ongemoeid gelaten.

Wat vinden kinderen? 

Uit een onderzoek van Van den Brand en Twerda (1995) naar de spelbeleving van kinderen van 10 – 13 jaar, die in wedstrijdverband volleyballen, bleek dat spelen in een teamverband een duidelijke sociale functie heeft. Vrienden en gezelligheid werden benoemd. Dit werd als belangrijk beschreven door kinderen die in niet selectieteams speelde als ook door kinderen in de selectieteams. Verder bleek het pedagogisch leerklimaat dat door de trainer werd vormgegeven als belangrijk ervaren. Even plat gezegd, een schreeuwende bullebak maakte het niet leuker. In de periode 1995 en 2004 is, in het kader van een onderzoek, een groep jonge sporters gevolgd in hun sportloopbaan. Het betroffen talenten (topsporters) en breedtesporters. Opvallend was dat zowel topsporters als ook breedtesporters winnen niet centraal stelde. Winnen ging over zelf beter zijn dan dat je gisteren was en niet over het winnen van je tegenstander. Je zou dit verwachten bij een meer individuele sport als atletiek maar ook de teamsporters benoemde dit. Dit wijkt dus echt af van de opvattingen die je langs het voetbalveld, met nadruk op langs het veld hoort. Net als bij Van den Brand en Twerda bleek ook in dit onderzoek onder oudere sporters dat het pedagogisch leerklimaat dat de trainer weet neer te zetten enorm belangrijk is. Sterker nog het is de reden om te stoppen dan wel door te gaan met je sport. Bijzonder in dit onderzoek was dat juist te topsporters van mening waren dat het er in het team, de club, te serieus aan toeging. Het is misschien verbazend, maar ook daar is even het gas er af, lol en plezier, belangrijk. Ongeacht het niveau plezier en lol blijven belangrijk. Een optimaal pedagogisch leerklimaat, een klimaat waarin talenten optimaal tot ontwikkeling komen is dus een klimaat waarin winnen niet centraal staat, en plezier en lol ook belangrijk is.

Tot slot viel op dat individuele sporters, nadat ze gestopt waren met hun sport, vaak een andere sport gingen doen, terwijl teamsporters die stopte vaak helemaal stopte met sport. Neem dit eens mee in je gedachtegang over training geven, coachen, scouten binnen een teamsport als voetbal.

Ik denk dat het goed is om een signaal af te geven en om na te denken wat je nu wilt. Hoe leidt je op, draag je zorg voor plezier en zorg je dat je kinderen, sporters bindt en behoudt voor je sport. Te beginnen bij je eigen club.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s