Op mijn vinger gekeken worden

Als ik iets vervelend vond dan was het wel op mijn vinger gekeken te worden, gecontroleerd te worden. Ik wilde gewoon mijn eigen gang gaan. Ik wist wat ik deed. Er zat natuurlijk iets achter. Ik wist eigenlijk helemaal niet of ik het goed deed. Ik was als de dood om dat te horen. Waar kwam die angst om te horen dat ik het niet goed had gedaan, of beter anders had kunnen doen, vandaan? Het kwam in ieder geval niet door mijn opvoeding. Voor mijn ouders was het belangrijk dat ik er hard voor geleerd had en wat deed met wat er niet goed ging, dan dat ik er op afgerekend werd op wat ik niet goed deed. Een slecht rapport? Ik heb geen centimeter voor om hoeven fietsen. Ik werd er niet op afgerekend.
Het zal wellicht iets te maken hebben gehad met de wijze waarop ik in de loop der jaren van deze en gene feedback heb mogen ontvangen. Zo herinner ik mijn juffrouw Bakker nog goed. Mijn juf van de 3e klas van de lagere school.

‘Bij me komen!’, schreeuwt de juf,’en neem je rekenboek mee’. Ik kijk de juf verschikt aan. ‘Ja, jij, hierkomen’, gaat ze kwaad verder. Ik pak mij rekenboek en loop schoorvoetend tussen de tafeltjes door naar voren. Met een klap smijt de juf een schriftje voor mij neus. ‘Wat ben jij een dom uilskuiken’, bijt ze me toe. ‘Kan jij nou helemaal niets? Waar moet dit eindigen?’, vraagt ze met een blik van walging. Ik durf haar niet te kijken. Met het hoofd gebogen, kijk ik juffrouw Bakker angstig aan. ‘Kijk me aan, als ik tegen je praat!’, schreeuwt ze. ‘Wat ga je hier nu aan doen?’, vraagt ze. ‘Ik weet het niet juf’, zeg ik. ‘Dat dacht ik al. Wat weet jij nu eigenlijk wel?’, vraagt ze.

Juffrouw Bakker is inmiddels overleden en ik word al jaren niet meer schreeuwend wakker. De tijd dat uitslag kreeg van een repetitie met veel rode strepen, het  ligt ver achter mij.

Waar het natuurlijk om ging was de wijze waarop feedback gegeven werd, hoe dat bij mij binnen kwam en hoe ik daar mee om ging. Feedback is commentaar dat we geven of ontvangen op iemands gedrag of houding. Via feedback leer je hoe gedrag of houding overkomt en welke gevolgen dat gedrag voor de ander heeft. Doelen van feedback zijn:

  • Positief gedrag te erkennen en te stimuleren.
  • Negatief gedrag te corrigeren.
  • Relaties tussen personen te verduidelijken.
  • Begrip voor elkaar en voor het eigen gedrag te vergroten.

Of juffrouw Bakker bij mij enig positief gedrag kon herkennen, laat staan erkennen en stimuleren? Ik waag het te betwijfelen. Zij heeft mijn gedrag in ieder geval als negatief ervaren en haar tirade was een poging om dat te corrigeren. Wat zij in ieder geval deed was de relatie tussen ons te verduidelijken. Zij was de juf en ik was het uilskuiken. Hiermee was enige poging om begrip voor elkaar te realiseren eigenlijk onbegonnen werk.

Ontvangen van feedback

Of ik de feedback die ik van juffrouw Bakker kreeg ook kon begrijpen? Ik weet het niet meer. Ik vermoed van niet. Toch is het wel belangrijk om de feedback proberen te begrijpen. Ik heb destijds zeker geen uitleg gevraagd, daar was het de situatie niet naar. Ik had wel weg willen lopen, om later terug te komen, maar ook dat was gezien de relatie niet echt verstandig. Ik  werd er verdrietig van, kroop in mijn schulp en schrijf er decennia later nog over. Toch is het belangrijk om te beoordelen wat je met de feedback kan. Of het terecht is, of niet, of je het als negatief, of juist als positief ervaart. Kan ik wat met de feedback? Herken ik de feedback, heb ik dit eerder gehoord en wil ik er ook wat mee?

Hoofdopleidingen

Bij de volleybalclub hadden wij vroeger een hoofdtrainer mini-volleybal. De hoofdtrainer gaf eigenlijk geen trainen, maar ondersteunde de trainers, door middel van het maken van de trainingen voor de onervaren trainers, als ook coaching on the job. In de ideeën van de KNVB is het hoofdopleidingen bij de voetbalvereniging, de spil van de vereniging. Volgens de ideeën worden trainers binnen de vereniging aangestuurd door de Hoofd Opleiding (HO). Hij heeft een directe invloed op de ontwikkeling en het behoud van trainers. In de ogen van de KNVB richt de HO zich primair op drie kerntaken: het opstellen of ontwikkelen van een jeugdvoetbalbeleid, het jeugdvoetbalbeleid implementeren en bewaken en het begeleiden en scholen van de trainer. Het ontwikkelen, implementeren, bewaken en begeleiden van trainers heeft feedback geven in zich.

Hoe zorg je er nu voor dat de feedback die je geeft geaccepteerd wordt? Hoe zorg je er nu voor dat die jeugdige trainer zich niet op de vingers gekeken voelt?

Zorg op de eerste plaats dat je de nadruk bij het feedback geven legt op het gedrag. Iemand een dom uilskuiken noemen, zoals juffrouw Bakker, helpt dan niet.

Beschrijf objectieve waarnemingen, geef geen interpretaties. Een opmerking als ‘kan jij nu helemaal niets’ is een interpretatie, geen objectieve waarneming. Op de eerste plaats, wat wist juffrouw Bakker over wat ik allemaal wel kon? Het gebruiken van een eigen interpretatie helpt ook niet om te luisteren naar de feedback. Elke interpretatie schaadt de waarde van de feedback. Beschrijf wat je ziet, zonder daar een oordeel over te geven. Dit laatste is best moeilijk. Wij hebben eigenlijk altijd wel een oordeel over de ander. Wat je in dat geval zou kunnen doen is het bij je zelf te houden.
“Ik heb het gevoel dat jij niet naar mij luistert.”  Wees specifiek. In plaats van “Kan jij nu helemaal niets?” zou je kunnen zeggen: “Kan jij mij uitleggen waarom het je niet lukt deze sommen binnen de tijd klaar te hebben?”  Richt je bij het feedback geven op het gedrag in een bepaalde situatie,  praat niet in algemeenheden.  Vermijd generaliseren. De feedback moet naar de feedbackgever verwijzen. Geef feedback ook zo snel mogelijk na een bepaalde gebeurtenis. Haal geen oude koeien uit de sloot. Dit houdt de feedback herkenbaar.  Biedt informatie aan, dring het niet op. Geef de ander ruimte om er over na te denken, of om niets met het advies te doen. Geef tot slot feedback over aspecten die ook te veranderen zijn.

Als ik iets vervelend vond dan is het wel op mijn vinger gekeken te worden, gecontroleerd te worden. Ik wilde gewoon mijn eigen gang gaan. Ik wist wat ik deed. Er zat natuurlijk wel iets achter. Ik wist eigenlijk helemaal niet of ik het goed deed. Ik was als de dood om dat te horen. Ik doe nu een aanname. Ik denk dat ik niet de enige ben.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s