Huilen op een bankje

De sportvereniging was voor mij de place to be. Hier waren mijn vrienden, hier kon je zijn wie je was. Het was gezellig, samen sporten, samen ook resultaten neer zetten, was geweldig. Mensen met een zelfde doel, een zelfde hobby. Niet dat ik niet wist dat de wereld er ook gewoon heel anders uit kon zien, minder leuk, minder gezellig, bedreigend soms. Dat was mijn middelbare school. Achtervolgd worden op weg naar huis. jongens die je schooltas van je bagagedrager trappen en dan wachten totdat ik mijn tas weer achter op de fiets had, om ‘m er daarna net zo hard weer vanaf te trappen. Een klas binnenlopen en dan zien dat ‘Bert is een homo!’ op het schoolbord geschreven is. Een hond die op je afgestuurd wordt als je door het park naar huis loopt als je fiets kapot is. Dat was mijn middelbare schoolervaring en waarom? Ik had geen idee.

De sportvereniging was veilige plek, hier hoefde ik niet bang te zijn. Hier hoefde ik niet te wachten tot iedereen weg was om dan via een omweg naar huis te fietsen. Ik kon mij werkelijk niet voorstellen dat het ook anders kon zijn. Tot die bewuste avond.Lees meer »

Advertenties

De Kleedkamer

De Kleedkamer, een nieuwe serie, uitgezonden door Veronica. Dit mocht je niet missen. Een geweldige serie die een van de mooiste aspecten van teamsport weer geeft: de kleedkamer! Een inkijkje in het wel en wee van de teamsport in Nederland.  “Een plek waar ik veel  heb geleerd heb en veel hoogte- en dieptepunten heb meegemaakt” aldus een trainer op social media. Hij noemde de rol van de kleedkamer als onderdeel van zijn persoonlijke vorming.

De Kleedkamer is een realityserie die zich afspeelt in de kleedkamers van Nederlandse sportteams. De serie geeft een dwarsdoorsnee van alle teamsporten, van voetbal tot roller derby, van fanatieke topamateurs tot het oudste veteranenelftal van Nederland. De serie geeft een inkijkje in al die kleedkamers, maar vooral een beeld van de Nederlandse sportcultuur.Lees meer »

In groepen bewegen

Als trainer-coach in een teamsport was ik bezig met mijn spelers motorische vaardigheden aan te leren, technisch beter te maken. Ik was, hoeveel bij de hele jonge kinderen nog beperkt, bezig met tactiek. Als trainer-coach was ik natuurlijk ook bezig met het begeleiden van een groepsproces. Er gebeurde van alles in die groepen en ik realiseerde mij al snel dat alles wat er gebeurde grotendeels in relatie stond tot wat ik deed., met wat in zei. Was ik boos geweest op iemand, dan deed dit iets met degene op wie ik boos was geweest, maar het deed ook iets met de rest van de groep. Er werd op z’n minst over nagepraat en als men het niet met mij eens was, dan werd er een blok gevormd en dan kreeg ik dat terug. Soms wilde ik dat blok en veroorzaakte ik bewust, maar wel volledig onterecht, een klein conflictje.

In het Algemeen Dagblad van 12 oktober een bijna schokkend artikel, trainers in het amateurvoetbal hebben geen idee wat ze met een groep aan moeten.  Enkele jaren geleden schreef ik een boek over juist dit onderwerp. Een boek over het proces dat een groep doormaakt, over de rol die als trainer hebt. Verhalen over hoe je nu weet wat er in de groep gebeurd en hoe je daar zinvolle interventies op inzet.

Lees meer »

Week van de scheidsrechter

Deze week is het weer de Week van de Scheidsrechter. Een jaarlijks terugkerend evenement waarbij scheidsrechters in het zonnetje worden gezet. Een week waarin scheidsrechters een bloemetje krijgen, een doos chocolade en clubs op Social Media laten zien dat scheidsrechters  belangrijk zijn. Trainers laten die week, in woord en daad, zien hoe blij ze met scheidsrechters zijn.,

Elke zich zelf respecterende beroepsgroep heeft een dag en soms dus een hele week waarin ze op een voetstuk worden geplaatst. Een moment waarin iedereen zegt dat het zonder hen niet kan, dat zij belangrijk zijn. Zo hebben wij ook een Dag van de Verpleging, erg belangrijk maar ook zo’n dag waarop werkgevers denken, weet je wat, wij trakteren gewoon iedereen. Verpleegkundige weten wel wat delen is. Bij een Veteranendag heb je nog een mooie parade, komt de Koning langs en haal je het NOS journaal.  Als er een beroepsgroep, als ik dit zo mag noemen, is die er wel berooid van af komen zijn het wel de scheidsrechters. Scheidsrechters hebben weliswaar een hele week van aandacht maar zelfs tijdens die week is er weinig goed aan de scheidsrechter.

“Kan jij je vlag niet in nader te bepalen plek stoppen?” kreeg een scheidsrechter te horen, nog geen half uur nadat hij door de voorzitter van de club een gebakje had gekregen.Lees meer »

Mijn vader? Mijn coach!

Peter had al ruime ervaring als trainer-coach toen hij gevraagd werd om het team van zijn zoon Edwin te trainen en te coachen. Als man van de vereniging, maar ook omdat hij echt vond dat ik het moest doen en ook kon, is hij dat seizoen begonnen. Het leek hem leuk, maar ook wel makkelijk, om zijn zoon te trainen. Het was logistiek wel handig, zei hij geregeld. Hij was er toch en behoefde dan niet een dag extra richting de sporthal te rijden. Daarbij had de club, zoals elk seizoen moeite om voor .alle teams een trainer te vinden. Edwin? Die vond het fantastisch. Je vader als coach, leuker kon niet. Als eerste in de zaal, helpen de spullen klaar zetten. Het was gezellig. Het werd al snel minder leuk toen Peter zijn zoon af en toe moest aanspreken op dingen die eigenlijk niet konden. Of die keer dat hij bij een oefening niet mee wilde doen, maar wilde helpen. Het werd, in toenemende mate, niet werkbaar. In een poging om zijn zoon niet voor te trekken, deed Peter geregeld het tegenovergestelde. Waar Peter een het harde werken tijdens de training van Edwin als normaal beschouwde, gaf hij andere jongens daar een compliment voor. Na een verloren wedstrijd had Edwin een vader nodig die hem troostte, niet een coach die nog even vertelde wat er allemaal wel niet mis ging en Edwin? Lees meer »

Risicoscheidsrechters

Scheidsrechter zijn valt niet mee. Je moet een dikke huid hebben, stevig in je schoenen staan en in staat zijn om alles wat je over je heen krijgt of niet gehoord te hebben of in staat zijn om de bagger het ene oor in en het andere oor uit te laten gaan, zonder dat het tijd krijgt om zich ergens je brein te nestelen. Ziet u de ideale scheidsrechter voor u? Ze zijn zeldzaam.

In een recent sociologisch onderzoek naar het ontstaan van incidenten in het amateurvoetbal kwam naar voren dat incidenten veelal ontstaan in interactie met de scheidsrechter. Op zich een open deur, want het niet eens zijn met de beslissing van de scheidsrechter, zou een directe aanleiding kunnen zijn tot het ontstaan van een incident. Een incident escaleert op het moment dat meerdere spelers zich er mee gaan bemoeien.. Hoe goed bedoeld ook, bemoei je er niet mee, is eigenlijk de boodschap. Hoewel niet dusdanig genoemd behoef je weinig fantasie te hebben om te concluderen dat een situatie ook kan escaleren als het publiek zich er nadrukkelijk mee gaan bemoeien. Een combinatie van zeer betrokken medespelers en gevoelig publiek is het recept voor een conflict dat nog maar moeilijk te managen is.

De KNVB hamert vooral op het respect. Dit is de Pavlov die je vaker hoort als het gaat om geweld tegen mensen in een uniform. Kleren maken de man, zeg maar. De scheidsrechter is er voor ons allemaal en daar dien je respect voor te hebben. Balkenende zei, al fatsoen moet je doen. Respect is een werkwoord. Hier is natuurlijk geen spelt tussen te krijgen. Het gaat echter voorbij aan één ding en dat is gedrag. Respect gaat niet over wat iemand aan heeft. Respect gaat over hoe iemand zich gedraagt.

Toen ik, eind jaren 80 van de vorige eeuw, nog als leerling verpleegkundige op een afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis werkte, viel mij al op dat er collega’s waren die wel erg vaak agressie incidenten meemaakte. Pech zou je zeggen. Dit was soms het geval, regelmatig kwam ook de term ‘bejegening’ naar voren. Leary zei het al, iedere actie roept een reactie op en daaruit ontstaan niet zelden patronen.

 

Boven gedrag roept onder gedrag op. Een assertief gedrag roept opstandig gedrag op. Mijn oud collega die straks op de structuur zat kon er gif ik innemen dat ze om de zoveel tijd tegen een agressie incident opliep. Structuur was een middel, geen doel op zich, zei wel eens iemand. Het ging over het gedrag dat agressie opriep.

Als je dit nu eens vertaalt naar het voetbalveld, dan zou je kunnen stellen dat leidend gedrag afwachtend gedrag zal oproepen. Een assertieve speler kan bij een iets minder leidende scheidsrechter opstandig gedrag kunnen oproepen. “Wie denk jij wel dat je bent, hier alvast een gele prent” Voor een scheidsrechter lijkt het mij belangrijk dat hij of zij zich realiseert dat elke actie een reactie oproept en dat je, als je dat lopende een wedstrijd niet door hebt, je zo maar de wedstrijd kan laten escaleren. Toen ik de docentenopleiding deed bij de Academie voor Sportkader, waaraan ook docenten deelnamen die zouden uitstromen richting de cursussen voor scheidsrechters, hoorde ik  dat het nog niet eens veel uitmaakt wat de scheidsrechters nu wel of niet affluit maar dat hij daar maar wel een lijn aanhoudt. Dit zal kloppen, maar ik zou wensen dat een scheidsrechter begrijpt dat respect niet afgedwongen wordt door het uniform, maar door de mate waarin hij snapt dat bij sport emotie hoort en dat structuur een middel is en geen doel op zich. Ook een voetbalwedstrijd is een proces en bestaat niet louter uit de regels van het spel. Voor je het weet bemoeit iedereen zich er mee en loopt de wedstrijd volledig uit de klauwen.

 

10 jaar en jonger

Afgelopen week kwam er, in mijn timeline, op Twitter een tweet waarin een TC voorzitter schreef op zoek te zijn naar verenigingen die, net als zijn vereniging, er wel klaar mee is dat Betaald Voetbal Organisaties hele jonge kinderen scouten bij amateur vereniging. Hij was niet alleen, zo bleek uit de reacties. Het scouten van hele jonge kinderen bij de eigen club heeft iets ranzigs. Waarom kinderen uit de eigen omgeving weghalen? Waarom mogen kinderen die een beetje kunnen voetballen niet in hun eigen omgeving voetballen? Omdat het talenten zijn, krijg je dan te horen en omdat iedereen het doet, moeten wij het ook doen, is dan een soort automatisch vervolg. Ajax haalde nog niet zo heel lang geleden twee jongens weg uit de buurt van Almelo. Bij Heracles hebben ze of toch nog enig gevoel in hun donder of ze hebben echt zitten slapen. Waarom zou je als ouder akkoord gaat met een transfer van je 8 jarig zoontje naar de andere kant van het land? Ik geef toe, het is gezocht maar ik moest even denken aan iets anders dat deze week het nieuws haalde. Een vader en moeder die voor geld hun zoontje aanboden op het dark web. Nu gingen deze ouders nog wel kilometers verder over de grens van het ontoelaatbare, maar wat doen ouders met een kind dat gescout wordt door een BVO? Ja, een kind gelukkig maken. Hoe mooi is het niet als je kind als talent wordt gezien. Wie wil niet dat jij de ouder bent van de nieuwe Neymar? Een scout langs de lijn bij het team van jouw zoon? Iedere ouder raakt van de kook en dat weten ze bij al die betaald voetbalclubs. De TC voorzitter uit mijn timeline kreeg in gesprek met een betaald voetbalclub uit onze regio ook doodleuk te horen dat zij er geen probleem van maakte dat zij van plan waren scouts van betaald voetbalverenigingen te weren bij wedstrijdjes van de jongste jeugd van zijn vereniging.
“Prima joh, dan kijken wij toch ergens anders en als wij een talent van jouw vereniging zien, dan benaderen wij toch rechtstreeks de ouders. Wij hebben jullie echt niet nodig!”
Reacties op het bericht op Twitter waren soms wat fatalistisch. Wij kunnen dit probleem niet oplossen werd er gesuggereerd. Als BVO’s bij jou niet mogen scouten, dan scouten ze wel elders. Het lijkt een beetje op de discussie rondom softdrugsgebruik. Laten wij nu de verkoop reguleren, uit het criminele circuit halen, dan hebben wij er nog een beetje zicht op, het gebruik kunnen wij toch niet uitbannen. Een betaald voetbalclub in Engeland heeft zijn nek uitgestoken. Zij stoppen met de opleidingsteams O16. Over de werkelijke redden tot dit besluit kan je discussiëren. Een Britse website meldde dat minder kinderen zouden stoppen met voetbal als alle betaald voetbalclubs geen opleidingsteams meer zouden hebben vanaf O17. Dit klinkt als een ferme uitspraak maar in wezen is het niets meer dan iets dat wij allang weten. Als het pedagogisch leerklimaat dat een trainer weet te realiseren te prestatief is, leidt dit tot drop outs. Waar wij dus als de dood zijn dat wij potentiële talentjes missen, jagen wij ze misschien wel weg. Terug naar die jongentjes uit Almelo, die door Ajax gescout zijn. Als een van die twee, na twee jaar, in een functioneringsgesprek te horen krijgen dat hij toch niet goed genoeg zijn. Wat zou dit met zo’n jochie doen? Denkt die dan nog steeds “Joh, voetbal is zo’n leuke sport, ik ga lekker weer bij mijn oude club, met de vriendjes van weleer ballen in de 3e klasse regio Oost’? Ik durf hier wel een voorspelling over doen. Niet omdat ik een glazen bol heb, maar omdat wij ook hier, door onderzoek, in algemene zin iets meer over weten. Talenten die een individuele sport beoefenen en stoppen met hun sport, gaan niet zelden een andere sport beoefenen. Talenten die een teamsport beoefenen en stoppen met hun sport, stoppen met hun sport.

Dichterbij huis, ik hoop dat ik dit mag vertellen, heb ik een fantastisch goede vriend en oud collega wiens zoon een razend leuke voetballer is. Een jongen die droomde van een carrière in het betaald voetbal. Een periode heeft hij training gehad bij een voetbalschool van een hele bekende oud international en werd gescout door een vereniging met een hele gerenommeerde jeugdopleiding. Wedstrijden mocht hij spelen op hoog niveau, ook tegen Ajax. Hoe mooi kan het zijn? Totdat hij , echt in een functioneringsgesprek, te horen kreeg dat ze niet tevreden waren. Hij was niet goed genoeg en nog niet eens op dit moment, maar er werd een uitspraak gedaan over de verwachtingen voor de toekomst. Waar ik mijn glazen bol mis, hadden zij die wel. In het hele traject geen enkele introspectie vanuit de club over hoe zij het anders hadden kunnen oppakken. Geen enkele idee over wat hij anders zou moeten doen om een volgende keer misschien wel weer in beeld te komen. Hij ging terug naar zou oude club, naar de vrienden van toen. Of voetbal nog steeds leuk is en of er nog dromen en verlangens zijn? Wij hebben het vaak over een groei mindset.  Het gaat er niet om hoe vaak je valt, het gaat er om dat je iedere keer weer op staat. Ik vraag mij dan altijd hoe vaak je op je bek moet gaan? Hoe vaak je beschadigd mag raken en wat de verantwoordelijkheid van die BVO’s hier in is of is dit gewoon part of the job?

Als talentontwikkeling een piramidaal model is, als wij weten dat het smal is aan de top, waarom doen wij er dan ook echt alles aan om van die piramide een potlood te maken? Betaald voetbalclubs in ons land stoppen niet met het scouten van jonge kinderen. Zij zouden maar eens een talent missen. Als amateurclubs het scouten op de eigen accommodatie gaan verbieden zoeken die BVO’s wel andere mogelijkheden en passeren zij de betreffende verenigingen door rechtstreeks met ouders contact op te nemen. Met andere woorden als amateurclubs dit niet gezamenlijk oppakken veranderd er niets.

Wat zit er nu achter? Gaat het nu echt om het vinden van die toptalenten? Als je kijkt wat er allemaal mis kan gaan, hoeveel kinderen afhaken juist door dat prestatiegerichte leerklimaat, als je meeneemt dat het erg moeilijk is om op hele jonge leeftijd een talent te herkennen. Ik heb het dan nog niets eens over zoiets als een geboortekwartaaleffect. Als je voor ogen zou hebben wat het is voor een kind om uit de eigen, vertrouwde omgeving weggeplukt te worden om daarna ook nog eens te horen te krijgen dat ze het toch niet zien zitten. Je zou denken, ieder wel denkend mens, kapt daar dan mee, zet het kind weer centraal en laat het lekker in de eigen omgeving voetballen. Er moet iets anders zijn, want waarom houden BVO’s vast aan de eigen werkwijze. In 2013 publiceerde de website Tussen de Linies een lezenswaardig artikel. In het artikel was te lezen dat Ajax, over vijf seizoenen, ruim 61 miljoen euro had verdiend aan jeugdspelers. De jeugdopleiding van Ajax en dit zal voor al die BVO’s gelden was en is gewoon een verdienmodel. Laten wij dus ophouden met dat het scouten goed is voor het kind met talent, dat het goed is voor zijn ontwikkeling. Dergelijke motivaties zijn eigenlijk een gotspe. Als er over vijf seizoenen meer dan 61 miljoen euro wordt verdiend en dat kinderen die afvallen als een soort collateral damage wordt beschouwd, dan kan je stellen dat er sprake is van kinderarbeid. Dit is de verantwoordelijkheid van die BVO en het system van grote amateurclubs met een gerenomeerde opleiding daarom heen.

Het is dan ook bijzonder dat de KNVB hier zo dubbel in lijkt te zitten. Aan de ene kant brengt men naar buiten dat het zo ontzettend moeilijk is om op hele jonge leeftijd kinderen als talent te herkennen. Benoemd oud bondscoach Foppe de Haan in Nieuwsuur dat kinderen gewoon in de eigen omgeving moeten opgroeien maar onder tussen draagt de KNVB volledig bij aan de randvoorwaarden om dit hele verdienmodel overeind te houden. De enige reden die ik kan bedenken is dat aan het scouten van hele jonge kinderen gewoon goed geld wordt verdiend.