Site-archief

Voor de kerst

“Ik stel voor dat wij beginnen met een rondje langs de velden.”

Zo begon, een aantal jaren geleden, een TC-vergadering. Trainers bij elkaar, een voortgangsoverleg. Een voor een werden de teams doorgenomen. De prestaties van ons B team vielen tegen. Wij hadden maar 1 B team, dus iedereen, talent of niet of je nu kon volleyballen of niet,  je zat in dat team. Het team had veel wedstrijden verloren. Jouke schaamde zich. Hij had de nodige ervaring en zou dit varkentje wel even wassen. Hoewel wij wisten dat het een moeilijk team was, was een 10e plaats wat je noemt een hele slechte seizoensstart. Jouke legde uit dat afgesproken was om iedereen even veel te laten spelen, dus ook Junior. Junior volleybalde nog niet zo heel lang en eerlijk is eerlijk, hij kon er niet veel van. Waar Pim en Tom al een heel aardig jump float beheerste serveerde Junior nog onderhands.

Lees de rest van dit bericht

Spelen met gedrag

Ik kan mij Ruben nog goed herinneren. De allereerste keer dat ik kennis met hem maakte was bij de selectietrainingen voor de D1. Ruben kon goed volleyballen en dat wist hij ook. Ruben was aanwezig. Na het inleidend praatje, de warming up, gestart werd met lopen. De warming up was nog geen 5 minuten aan de gang toen Ruben de jongens voor hem ging inhalen. Bij het passeren van van Tim hield hij even in en gaf hem een enorme beuk. Tim kwam hard tegen de muur terecht. Ik stond erbij en keek er naar. Dit was natuurlijk gedrag dat niet door de beugel kon. Ruben mocht op de bank plaatsnemen. Als de eerste kennismaking veel zeggend is, dan was dit een slechte start. Lees de rest van dit bericht

Welkom

Ik was een jaar of 12, ik zat nog in de brugklas, toen ik lid werd van een volleybalvereniging. De sportzaal was aan de andere kant van de stad. Op mijn fietsje door de avond. Ik had er zin enorm veel zin, maar ik vond het ook spannend. Ik zie altijd op tegen iets nieuws. Ik kende de trainer niet, ik kende geen enkele speler, ik wist zelfs niet eens precies waar de zaal was. Ik was dan ook te laat. Voor de hal veel fietsen, de deur dicht en binnen werd er duidelijk al getraind. Er is niets zo vreselijk als te laat komen op je aller eerste afspraak. Ik ben die avond dan ook omgekeerd, naar huis gefietst en thuis vertelt dat ik de zaal niet kon vinden.

Twee dagen later, een nieuwe kans. Vroeg van huis, om niet nogmaals te laat te komen.
Ik wist nu waar ik moest zijn en bleek nu de eerste in de zaal. Nadat ik omgekleed was liep ik de zaal in, pakte een bal en ging tegen de muur wat in slaan. Ik was hier druk mee bezig, tot dat iemand mij op mijn schouder tikte. Ik schrok, draaide mij om. Voor mij stond een glimlachende, oudere man. Daar waar ik vandaan kom stellen wij ons altijd eerst even voor. Ik ben Jelle. Jij moet Bert zijn. Ik heb je gemist afgelopen maandag, was je ziek?
Ik vertelde dat ik het niet kon vinden, dat ik al wel voor de deur stond maar niet meer naar binnen durfde te komen. Hij begreep het. Wie heeft dat niet? Wie vindt iets nieuws doen, kennismaken met een nieuwe groep, een nieuw team, nieuwe collega’s niet spannend?

Zo’n eerste dag, die eerste periode, zit je met allerlei vragen. Wie zijn mijn teamgenoten, collega’s? Wat zijn dat voor mensen? Zijn ze aardig of niet? Zijn ze te vertrouwen, of niet? Wie is heeft de leiding in de groep of wie neemt de leiding in de groep? Wat zijn de afspraken binnen het team en wat als ik mij daar niet in kan vinden of niet aan houdt? Een trainer, een leidinggevende, heeft in deze fase een belangrijke rol. Is een team volledig nieuw, dan dient hij het kader duidelijk te maken. Hij bepaald, in die begin fase wat er gebeurd, wat de regels zijn. Dit blijft natuurlijk niet zo. De trainer zal ergens, snel na de start van de groep met zijn team om de tafel moeten gaan zitten. Niet om zijn regels nog eens te bevestigen, maar met het team de afspraken maken. Afspraken die uit het team komen en door het volledige team gedragen worden.

Is iemand nieuw in de groep dat zal de trainer, de leidinggevende, degene moeten zijn die diegene wegwijs maakt in het team. Hij zal hem moeten informeren over de afspraken. Wellicht is enige duiding, hoe zijn de afspraken ontstaan, ook goed. Een nieuwe speler zal zijn eigen weg moeten vinden, maar zeker in die begin fase is duidelijkheid, antwoorden op de vragen die er leven belangrijk.

De eerste fase binnen een nieuwe groep zijn zeer bepalend voor het verdere verloop. Overigens net als het afscheid van een groep. Iemand neemt de ervaring uit een team mee naar een volgend team. Is de ervaring met het team slecht, is een speler gepest, buiten gesloten dan zal hij ook in een nieuwe groep op zijn hoede zijn. Dit doet het vertrouwen in de anderen niet goed. Ook als deze mocht stoppen, besteed aandacht aan het afscheid, dit is gratis feedback waar je als trainer, als vereniging wat mee kan! Omgedraaid, als een speler de ruimte kreeg om zich onaangepast te gedragen dat neemt hij ook dat mee. Hij heeft dan geleerd dat dit gedrag loont, wat gevolgen heeft voor een volgende groep.

Wij stappen hier vaak over heen, wij gaan gewoon maar meteen aan de slag. Kennismaken en afscheid nemen zijn een heel belangrijke fase in het groepsproces en zou meer aandacht moeten krijgen!

 

Divide en impera

‘Divide en impera’, verdeel en heers, een spreuk die aan Phillippus II van Macedonië wordt toegeschreven. Phillippes leefde van 382 tot 336 voor Christus. Philippus zou deze tactiek van verdeel en heers hebben toegepast tegen de Griekse stadstaten. Hoewel deze tactiek aan Phillippus wordt toegeschreven, is het ook in de eeuwen die volgde een zeer gangbare tactiek gebleken. Zo bleek het in de koloniale politiek van de Europese landen een zeer bekende werkwijze. De tactiek houdt in dat de ene concurrent meer rechten krijgt dan de andere concurrent. Hierdoor zal er nooit vriendschap ontstaan tussen hen beiden en hoeft de derde partij, diegene die deze tactiek gebruikt, niet te vrezen dat de eerste twee samen tegen hem zullen optreden. Goscinny en Uderzo werken deze werkwijze geniaal uit in hun meesterwerk ‘Asterix en de Intrigant’ Het Gallische dorpje bood lang weerstand tegen de heerschappij van Ceasar.  Ceasar wilde hier voor eens en altijd een einde aan maken. De Galliërs stonden bekend om de nauwe samenwerking en de eendracht. Ceasar kreeg, zo gaat het verhaal, de tip om die samenwerking te ondermijnen met behulp van een onruststoker. Als de helden uit het kleine dorpje aan de kust niet meer eendrachtig ten strijde zouden trekken, zou het gedaan zijn met het dorpje en behoefde Ceasar niet langer te vrezen. Al op weg naar Gallië zorgde Cassius Catastrofus voor chaos. Een piratenschip ging naar de haaien. Niet omdat zij aangevallen werden, maar door onenigheid onderling. Eenmaal in Gallië blijkt dat Catatrofus zijn werk verstaat. Het duurt niet lang voordat in het dorpje aan de kust, niemand elkaar meer vertrouwd, oude vetes weer boven tafel komen en de slagvaardigheid van de Galliërs hand over hand afneemt. Het gaat zelf zo ver dat dat de Romeinen op het punt staan het dorp in te nemen. Net op tijd zagen de Galliërs in dat zij alleen dan zouden kunnen overwinnen als zij de rijen zouden sluiten. Uiteindelijk had deze, destabiliserende werkwijze, maar een korte houdbaarheid. Uit de geschiedenis weten wij dat dit niet alleen een verzinsel was uit het brein van Goscinny. Hoewel het een vrij gangbare tactiek was en is, zeker wanneer je onzeker bent over je eigen handelen, is het veelal een tactiek die vroeg of laat tegen je gaat werken. Wat wel een feit is, is dat het, zolang het werkt, je weinig tot geen tegengeluid behoeft te verwachten.

Lees de rest van dit bericht

De Zondebok

In teams waarin gepest wordt, kan het voorkomen dat het slachtoffer afhaakt, stopt met zijn of haar sport, zonder dat het onderliggende probleem daadwerkelijk is opgelost. Dit is als een zwerende wond, die hoe langer je deze niet behandeld, meer pijn gaat doen, meer gaat ontsteken.

Een groep waarin gepest wordt, waarin iemand structureel als zondebok gezien wordt, zal gaan leren dat het kennelijk loont  om iemand buiten te sluiten. Het wordt normaal om iemand die je, zo op het oog niet nodig hebt, te kleineren, buiten te sluiten, aan de kans te zetten. Want vroeg of laat haakt die af, probleem opgelost.
Er ontstaat echter een patroon in gedragingen, er ontstaat een groepscultuur. Deze groepscultuur is onveilig. Zelfs als de vereniging besluit om de pester naar een ander team over te plaatsen, omdat de dader nu eenmaal goed is in zijn of haar sport, zal er iemand op staan die deze rol overneemt. Als het slachtoffer afhaakt omdat hij of zij er niet langer tegen kan, zal er niets veranderd. Er wordt een nieuw slachtoffer gezocht. Er wordt namelijk niets gedaan aan het onderliggende probleem, aan de wijze waarop de groep samenwerkt.  Het slachtoffer, heeft geleerd dat groepen onveilig kunnen zijn, dat je buiten gesloten kan worden en zal een volgende keer zijn of haar gedrag daarop aanpassen. Wat de kans vergroot dat gedrag zich herhaald. De dader heeft geleerd dat gedrag loont en de kans dat dit gedrag in een volgende setting zich herhaald is aanwezig. Onveilig gedrag dat in een groep begint kan zich, als er niet wordt ingegrepen, over de gehele vereniging verspreiden. Lees de rest van dit bericht

%d bloggers liken dit: